"P" modu sandığımızdan daha yeteneklidir

Fotoğraf makinalarımızda modeline göre bir çok çekim modu vardır:

• A (ya da Canon'da Av) : diyafram öncelikli çekim modu
• S (ya da Canon'da Tv) : enstantane öncelikli çekim modu
• P : Program modu

Diyafram ve enstantane öncelikli ayarın ne olduğu adından da bellidir, onların avantaj ve dezavantajlarını baska yazılarımızda tartışacağız, burada dikkati çekmek istediğim çekim modu P dir. "P", "Program"ın kısa halidir. Bu ayarda makina hem diyaframı, hem de enstantaneyi yani perde hızını kendisi seçer. Peki kullanıcının bunlara hiç mi müdahalesi olmaz?.. P modu her ne kadar "tam otomatik" kategorisinde görülse de aslında öyle değildir. Bir çok fotoğraf makinasında "Program shift" yani "program kaydırma" isminde bir ozellik vardır. Bu özellik, fotoğrafçıya farklı diyafram ve enstantane değerlerini seçmesine imkan sağlar.

Diyelim ki makinanız P çekim modunda, ve makinayı bir yere doğrulttunuz, kadrajınızı yaptınız. Makina size ışık ölçümü ayarlarına göre bir perde ve diyafram değeri verecektir. Yine farzedelim ki aşağıdaki değerleri vermiş olsun:

f5.6 - 1/100

Eğer fotoğraf makinanızın ayar düğmesini çevirirseniz şunu göreceksiniz, makina perde ve diyaframı değiştirmeye başlıyor. İçeri giren ışık aynı olacak şekilde makina perde ve diyaframı değiştirecektir.. Bu yüzden siz ayar düğmesini çevirdikçe aşağıdaki değerleri göreceksiniz:

f4 - 1/200

f2.8 - 1/400

(Tabii makinaniz f4.5 ve f5 gibi ara

değerleri ve ona karşılık gelen enstantaneleri de verecektir)

Eğer ayar düğmesini diğer tarafa çevirirseniz de aşağıdaki değerleri verecektir:

f8 - 1/50

f11 - 1/25

Bu değişen ayarlarla fotoğrafı çektiğiniz zaman fotoğraf ışık açısından yine aynı görünecektir. Gölge ve aydınlık alanlar aynı olacaktır. Değişen şey, diyafram değiştikçe azalan ya da artan alan derinliği ve perde hızı değiştikçe oluşan hareket netsizliği olacaktır. Fotoğrafçı bu ayarlardan herhangi birini tercih ederek fotoğrafa kendi yorumunu katabilir.

Eğer bu özelliği bir de poz telafisi ("artı eksi pozlama" diye de bilinir :)) ile birleştirirseniz, fotoğrafın ışığına da müdahale edebilir ve makinanızı manuel ayarlarda kullanıyormuş gibi her ayarına hakim olarak kullanabilirsiniz.