Dijital
Fotoğraf Makinası Alacaklara Öğutler
Histogram
Yeni nesil dijital fotoğraf makinalarında yeni bir
özellik de yaygınlaştı. Artık bir çok fotoğraf makinası fotoğraf
çekenlere yardımcı bir araç olarak 'histogram' özelliğini kullanıyor.
Yanda
Canon 300D fotoğraf makinasında fotoğraf çekildikten sonra görüntülenen
histogram görülüyor.
Dijital fotoğraf makinalarının en önemli avantajının fotoğrafı çektikten
sonra (ya da çekerken) LCD ekranından görmek olduğu düşünülür, ancak
gerçek şu ki, fotoğraf makinaları ekranlarının kaliteleri çok iyi
olmadığı için o küçücük ekrandan gördüğünüz fotoğraf çoğu zaman doğru
pozlanıp pozlanmadığı hakkında size doğru dürüst bir fikir vermez.
Üstelik gün ışığında fotoğrafı düzgün görebilmek mümkün değildir. Ancak
histogramlar her türlü ortamda pozlama konusunda sizi bilgilendirirler.
Eğer histogramlara bakarsanız, hemen her fotoğraf için farklı olduğunu
görürsünüz, nedenini daha iyi anlamak için önce histogramdan biraz daha
detaylı bahsetmek gerekli.
Dijital fotoğraf makinalarının çektiği fotoğraflar piksellerden yanı
noktalardan oluşur. Yani her çekilen fotoğrafta sınırlı sayıda nokta
bulunur (örneğin 3 megapixel bir fotoğraf makinasının çektiği
fotoğraflarda 3 milyon adet piksel bulunur).. Her nokta ışık durumuna
göre, 0'dan 255'e kadar bir değer alır. Eğer bir grafik
üzerine aynı ışık değerini alan nokta sayısını işaretlerseniz histogram
elde etmiş olursunuz.
Histogramın en solu tamamen karanlık olan
noktaları gösterir, en sağı da tamamen aydınlık, olan noktaları
gösterir. Histogramın orta noktası %18 griyi ifade eder. Yukarıda ifade
ettiği renk dağılımını gördüğünüz histogram, 5 bölüme ayrılır, bu
aralıklardan her biri fotoğraf makinasındaki bir "stop" a karşılık
gelir. (Bu da bize dijital fotoğraf makinalarının dinamik aralığı [ya da
ışık hassasiyeti] konusunda da bir fikir vermiş olur.)
Aşağıdaki manzara resminin histogramına baktığınız zaman açık ve köyü
bölgelerin fotoğrafta dengeli bir dağılımda olduğunu görebilirsiniz.
Histogramların bize sağladığı en büyük fayda,
fazla ya da az pozlanmayı kolayca görmemizi sağlamasıdır. Örnek olarak,
aşağıdaki fotoğraflara bir bakalım
Yukarıdaki fotoğraf bir açık hava konseri
sırasında gün batımı eşliğinde sahnedeki müzisyenleri dinleyen
seyircileri gösteriyor. Ancak seyircileri düzgün pozlamak için yapılan
ayar sonucu gün batımı patlamıs. Histoğrama bakınca grafiğin bir
kısmının sağ tarafa yapışmış olduğunu görürsünüz. Bunun anlamı,
fotoğrafın bazı noktaları, o fotoğrafla ilgili bütün bilgileri
kaybetmişler ve 'beyaz'a dönüşmüşlerdir. Artık o bölümdeki detayı geri
kazanmanın hiç bir yolu yoktur. Yukarıda gördüğünüz gibi gökyüzü tamamen
beyaza dönüşmüştür.
Aynı kadrajın bu sefer gün batımına göre pozlanmış
halı yukarıdadır. gün batımı daha iyi çıkmıştır, ancak bu sefer de
seyircilerin olduğu bölüm karanlık çıkmıştır. Histogram'da sola yapışmış
kişim, fotoğrafta yine detay bilgisini kaybetmiş noktaların olduğunu
gösteriyor. Bu sefer de bu noktalar tam "siyah" hale gelmiş ve
kaybedilen detayin geri dönüşünü imkansız hale getirmişlerdir.
Yukarıdaki fotoğraflardan anlaşılacağı üzere, fotoğraflamaya
çalıştığımız bu manzaranın en aydınlık ve en karanlık bölümleri
arasındaki fark 5 stoptan fazladır. Bu nedenle herhangi bi dijital
fotoğraf makinasıyla, ya da ışık hassasiyeti hemen hemen aynı olan dia
ile bu manzarayı çekmek pek mümkn değildir.
Dijital fotoğraf makinasının ışık hassasiyetini geliştirmenin pek çok
yolu vardır, Aşağıda yukarıdaki iki fotoğrafın birleştirilmesiyle elde
edilen fotoğrafı görüyorsunuz. Bir çok değişik teknikle yapılması mümkün
bu işlemin detaylarını başka bir yazıda göreceğiz
.
Yukarıdaki histogramdan görüldüğü gibi, artık kayıp
detaylar çok düşük düzeyde (güneşin en parlak olduğu bölümler ve hemen
önündeki ağaçlar). Ancak fotoğrafçının istediği detay seviyesi
yakalanmış durumda.
Bu arada belirtmek gereklidir ki, "doğru histogram" diye bir şey yoktur.
Fotoğrafı çekilen konuya göre histogramı değişiklik gösterir. Örnek
olarak aşağıdaki gün batımındaki bulutlar ve kar yağışı altındaki ağaç
fotoğrafları histogramın farklı yanlarına dağılım göstermekle birlikte
'hatalı pozlanmış' değillerdir. Önemli olan nokta, histogramın sağına ve
soluna yaşlanmış nokta olmaması ve bu nedenle fotoğraflardaki bütün
noktaların detay bilgilerini korumuş olmalarıdir.
Aşağıda da yukardakinin aksine tamamen aydınlık
tonlardan oluşan bir fotoğraf görülüyor.
Eğer fotoğraf makinanızda 'histogram' gösterme
özelliği varsa, tavsiyem, bu özelliği aktif hale getirin ve kullanın.
Çünkü çektiğiniz bir fotoğraf hakkında size çok değerli bilgiler
verecektir.
Bu yazının hazırlanmasında
Luminous-Landscape.com sitesindeki "Understanding
Histograms" yazısından faydalanılmıştır.
